نگهداري از سازهاي آرشه اي

سازهاي آرشه اي جز دسته سازهاي هستند که به نگهداري و مراقبت خيلي زيادی احتياج دارند. عناصر تشکيل دهنده سازهاي آرشه اي تحت فشار سيم ها و لرزش   هاي صوتي دائمي به طور قطع کمي تغيير مي کنند.
در طي عمر چند صد ساله يک ساز اگر به طور نرمال استفاده شود به طور قطع شکل ساز کمي تغيير ميکند.در اينجا روشهايي براي مراقبت بيشتر از سازتان ذکر مي شود  : 
                                                             دما و رطوبت
طبيعت چوب به گونه اي است که وقتي در معرض هواي مرطوب قرارمي گيرد باد مي کند و وقتي در معرض هواي خشک قرار مي گيرد جمع مي شود.

تغيير ناگهاني دماي محيطي که سازتان را در آنجا قرار داده ايد باعث صدمه زدن به سازتان مي شود پس از هر گونه تغيير ناگهاني دما محيط خود داري کنيد.
براي اين کار وقتي وارد محيط جديدي شديد به مدت 15 دقيقه ساز را از جعبه اش خارج نکنيد تا ساز به دماي محيط عادت کند.
(در مورد گيتار هنگامی که اين ساز را به محيط مرطوبی مانند مناطق شمال کشور ميبريد حتما آنرا از کوک خارج کنيد و بهنگام استفاده دوبازه کوک کنيددر غيز اينصورت  دسته گيتار شما به اصطلاح  تاب ميخورد  )
هرگز سازتان را در معرض نور مستقيم خورشيد قرار ندهيد چون باعت تغيير رنگ ساز مي شود.
اگر در منزلتان از وسائل گرم کننده مانند رادياتور استفاده مي کنيد و يا در مناطقي با اب و هواي خشک زندگي مي کنيد همواره از دستگاه مرطوب کننده هوا استفاده کنيد.
هرگز سازتان را کنار رادياتور يا بخاري قرار ندهيد. بهترين مکان براي قرار دادن سازتان هال است چون داراي دمايي با رطوبت مناسب است.
هرگز سازتان را در هنگام مسافرت در صندوق عقب ماشين قرار ندهيد چون تغيير دائمي هواي سرد و گرم باعث آب شدن چسب چوب و چسبيدن ساز به کيف مي شود.
همچنين 95 درصد سازهايي که در صندوق عقب ماشين هاي بدون سرنشين هستند دزديده مي شوند پس چه بهتر که سازتان را نزد خود نگاه داريد.
هرگز سازتان را روي سطوح سخت(مثل ميز) و يا کناره هاي تيز قرار ندهيد چون باعث خراشيدگي چوب مي شود.
بعد از هر بار نواختن سازتان گرده هاي کاليفوم موجود روي صفحه صدا را با استفاده از دستمال کاغذي يا دستمالي نرم و لطيف و گرده هاي موجود روي گريف و سيم ها را با استفاده از انگشتتان پاک کنيد.
اگر گرده هاي کاليفوم روي سيم ها بماند باعث مي شود صداي ساز شفافيت خود را از دست دهد. در ضمن براي پاک کردن ساز هرگز از الکل استون پارافين يا ساير حلال ها استفاده نکنيد.
براي اينکه سازتان جلاي خود را از دست ندهد در هنگام برداشتن آن  را از دسته يا زيرچانه اي بگيريد.
اگر شما از بالشتک استفاده مي کنيد حتما هر چند وقت يک بار کنترل کنيد که لاستيک دور پايه هاي فلزي آن در نرفته باشد چون در اين صورت باعث خراب شدن سازتان مي شود در صورت مشاهده اين حالت يا پلاستيک دور آن را عوض کنيد يا بالشتک را.
اگر شما صاحب يک ساز با ارزش و گرانبها هستيد بهتر است کيفي مناسب براي نگهداري اين سرمايه تهيه کنيد. بهتر است کيفي که انتخاب مي کنيد از داخل داراي فنربندي باشد تا اگر کيف به طور اتفاقي از دستتان رها شد آسيب کمتري به ساز وارد آيد.و همچنين بايد جاي کافي براي کتاب نت و بالشتک داشته باشد.
اکثر موزيسينها کيفهاي مستطيل شکل را ترجيح مي دهند چون اين کيف ها جاي بيشتري دارند.

هر چند وقت يک بار خرک ساز را کنترل کنيد و مطمئن شويد که سر جايش است. براي اين کار روي صندلي نشسته و ساز را طوري بگيريد که قسمت حلزوني اش به سمت چپ باشد انگشتهاي وسط دست چپ را زير گريف گرفته و با شصت از بالاي خرک گرفته و با انگشتهاي دست راست از پشت خرک ميگيريم تا زياد جابه جا نشود و با شصت کمي فشار مي دهيم تا صاف شود.

هر چند وقت يک بار مشتي برنج خشک نپخته در شکافهاي اف بريزيد آن را دور بخش داخلي ويولن تکان دهيد و سپس ساز را برگردانيد دانه هاي برنج فرو مي ريزند و گاهي يک گوي از غبار با آنها فرو مي افتد.
جعبه گوشي بايد هنگام تعويض سيم پاک شود و دقت شود که گوشي ها محکم ثابت شده اند.
از سيم هاي خوب استفاده کنيد.
چوب آرشه بايد کاملا مستقيم باشد. به محض آنکه موها شروع به پتره شدن کنند بايد موي آرشه را تعويض کرد. چوب آرشه را با الکل پاک کنيد و دقت کنيد که رطوبت به موي آرشه نرسد.

اميدوارم با رعايت اين موارد از وارد آمدن آسيبهايي بيشتر به سازتان خودداري کنيد.